Ze is een jonge vrouw van begin 20 en staat in sportkleding voor de deur. Met rode wangen van het harde fietsen en met koude handen, want ze dacht dat ze wel zonder handschoenen kon vandaag. In rap tempo gaat ze de twee trappen naar mijn praktijkruimte op en daar ploft ze neer op een van de stoelen. Terwijl ik twee koppen thee inschenk, typt zij nog even een WhatsApp-berichtje op haar telefoon. Als ik de thee naast haar op het tafeltje zet, legt ze haar telefoon weg en kijkt ze me verwachtingsvol aan.

Zo dus …

Ik ga in de andere stoel zitten en haal diep adem en blaas langzaam uit terwijl ik haar vriendelijk aankijk. En zij kijkt terug. Ik neem nog een teug lucht en zie haar mee-ademen. Samen blazen we – zoals een zucht – uit. Het is even stil en dan schieten we tegelijkertijd in de lach. “Zo dus,” zegt ze, nog voordat ik haar heb gevraagd hoe het vandaag met haar gaat, “zo gaat het dus met mij”. En ze vertelt over hoe ze door de dagen heen jaagt, hoe ze alles tegelijk doet, hoe ze nog nooit zo fanatiek gesport heeft als de laatste maanden sinds haar vader overleed. Hoe ze nauwelijks iets voelt. Hoe ze niet meer weet hoe ze kan stoppen met leven in dit razende tempo. “En ik ben zo moe!” We zuchten nog maar eens samen.

Als mensen verliezen, zoeken ze een manier om ermee om te gaan.

Beweging

Even later vertel ik haar over het duaal procesmodel van Stroebe en Schut, waarin beschreven wordt hoe mensen omgaan met verlies: Als mensen verliezen, zoeken ze een manier om ermee om te gaan. Er zijn twee manieren: de verliesgerichte en de herstelgerichte. De kunst is om in beweging te zijn tussen die twee. Er hoeft geen evenwicht te zijn, maar het is wel belangrijk dat er beweging tussen mogelijk is. Mensen hebben (doorgaans onbewust) een voorkeurskant, een kant waar ze inschieten voor ze het zelf goed en wel door hebben. Geen goed of fout, geen beter of slechter, gewoon een kant waarbij ze zich (onbewust) het meest comfortabel voelen. En de kunst is om na een tijdje ook contact te maken met de andere kant.

Herstelkant

Even schieten mijn gedachten naar vorige week, toen ik een telefoontje kreeg dat het niet goed ging met de moeder van mijn vrouw. Voor ik het wist, schoot ik in de herstelkant en raasde ik door het huis om op te ruimen en de was te doen, alsof dat allemaal per se vandaag moest. Handig ook, die modus, want mijn schoonmoeder overleed en een week van regelen en doorbuffelen begon. Dan komt die kant, die ik zo goed ken, mij goed van pas.

Doorbuffelen

En nu zit ik hier in mijn praktijk tegenover haar, een paar dagen na de uitvaart … te zuchten en contact te maken met het lijf dat zo hard gewerkt heeft. Voor haar in eerste instantie, maar natuurlijk ontkom ik er niet aan dat het ook voor mij werkt. Want ook ik ben moe. Ook ik kan, eenmaal in de modus van bikkelen en doorgaan, heel moeilijk weer afschakelen en ruimte maken voor de impact die verliezen ook heeft.

Ik haal nog maar eens diep adem en ben dan weer helemaal bij haar. En, zoals dat gelukkig werkt, zij zucht met mij mee …

Meer informatie

Bezoek onze website: www.onderwegtilburg.nl